WONEN IN ITALIË – Prunetto
Onlangs reed ik door Prunetto. Het dorp waar mijn vriendin en buurvrouw Grazia is geboren en opgegroeid. Ik bedacht dat ik zo weinig van haar jeugd weet en dat ik ook nooit haar geboortehuis heb gezien.
Ik stelde haar voor er samen een keer heen te gaan. En dat zij mij dan zou laten zien waar haar jeugd zich had afgespeeld.
Maandag was het zo ver.
Prunetto ligt uitgestrooid over een heuvelachtig landschap. Boven het dorp troont een kasteel dat dateert uit de late middeleeuwen.
We rijden het dorp door en gaan omhoog naar het geboortehuis van Grazia. Het ligt buiten het centrum, hoog in de heuvels. Een smalle weg leidt ons naar een schitterende plek. Het huis ligt wel heel geisoleerd.
Het naambordje van Grazia's moeder, Iolanda Rabino, zit nog op de deur. Ze overleed in 2017. Hier woonde het gezin Monaco, vader, moeder, vijf kinderen en oma, de moeder van Grazia's vader.
Rondom het huis zijn de resten van wat ooit stallen waren. En er is een prachtig broodbakhuisje met een leistenen dak. Het leven was hard in die tijd, vertelt Grazia.
"We moesten vroeg ons bed uit om voor schooltijd nog allerlei karweitjes te doen." Zo moesten ze eerst water halen uit de put en de stal moest schoongeveegd.
Pas veel later kregen ze stromend water en electriciteit maar in Grazia's kinderjaren was dat er allemaal nog niet. Naar school gingen zij en haar tweelingzusje Teresa lopend.
Ze wisten een pad door de velden dat de route afsneed, vertelt ze. Na school moesten ze dat hele eind weer teruglopen, maar nu omhoog. Thuis wachtte weer veel werk. Ze hadden vee, kippen, een wijngaard, een groentetuin. Kortom, er was genoeg te doen.
Als het tijd was om hazelnoten te oogsten, moesten ze na school naar de grote hazelnootgaarden om op hun knieën de noten te rapen. Geen prettig werkje.
Na bij het oude huis te hebben rondgelopen rijden we weer over het smalle weggetje naar beneden. Dan komen we bij een heel mooi kerkje, de Cappella di San Matteo. "Is het nog in gebruik? vraag ik.
Grazia vertelt dat iedere jaar in september er het feest van de heilige Mattheus wordt gevierd. Mensen komen uit de hele omgeving om er dan de mis bij te wonen.
De eerste schooljaren lag Grazia's school in het centrum van Prunetto.Daarna verhuisde de school naar de Borgata Castello, een gehucht tussen Prunetto en het kasteel.
De borgata is mooi gerestaureerd. Het gebouw waar ooit de lagere school van Grazia in zat, is nu een hotel-restaurant.
We wandelen naar de kerk naast de borgata. Het is het Santuario della Madonna del Carmine. Grazia is er 51 jaar geleden met Guglio getrouwd. Ik wilde al heel lang deze kerk bezoeken omdat deze prachtige fresco's moet bevatten.
De wanden van de kerk, daterend uit de 14e eeuw, worden inderdaad gesierd door fresco's die de moeite waard zijn. Bij herstelwerk aan de kerk in 1999 zijn die per toeval ontdekt.
Een deel van de fresco's kun je niet zien omdat ze worden gerestaureerd en daarom zijn afgeschermd. Eén van de restauratrices komt vanachter haar werkplek vandaan. Ze verwacht dat ze nog wel een paar maanden bezig zijn.
Bij het kasteel is ieder jaar begin juli het jaarlijkse zomerfeest van Prunetto. Ik ben er verschillende keren met Grazia heen geweest. Tijdens het feest kun je ook het kasteel bezoeken. Het is de moeite waard.
Het is hoog tijd om nog even wat te drinken in het dorp zelf. We komen terecht in een eenvoudig maar sfeervol restaurant. De eigenaren kennen Grazia.
Terwijl ik snakkend naar een biertje op het terras zit te wachten, babbelt Grazia er binnen lustig op los. Op zeker moment loop ik dan ook maar naar binnen om wat haast achter mijn bestelling te zetten.
Even later vraag ik waar ze als jong meisje ging dansen. Ik weet dat ze Guglio heeft leren kennen in een danszaal. Ze wijst naar een oranje gebouw met een bordje 'bar' erop. Daar is Grazia's leven als Mombarcarese dus begonnen.
- De beslissing
Jarenlang was het een droom. Een huis in Italië. Op vakantie stond ik steevast lang voor de etalage van de makelaar ter plaatse. Maar het moment was (nog) niet geschikt. Ik werkte nog, mijn geliefde was ziek, m’n ouders hadden steeds meer zorg nodig. Ik bleef dromen en fantaseren, allemaal heel veilig. Jaar na jaar ging voorbij. Er gebeurde veel. Cor ging dood, ik maakte een voettocht naar Rome, werd ontslagen en toen was daar opeens het moment van: nu of nooit.
