WONEN IN ITALIË – Carlo Levi en Aliano
Ik rijd omhoog over een slingerweg van acht kilometer door een landschap van rotsen en diepe ravijnen. Ik ben op weg naar Aliano, een dorpje in de Basilicata waar de Torinese schilder/schrijver Carlo Levi twee jaar heeft vast gezeten in de jaren van het fascisme.
Hij schreef er het boek "Christus kwam niet verder dan Eboli" over en sinds ik dat heb gelezen, jaren geleden, heb ik altijd gedacht: ooit ga ik naar Aliano, het dorp waar het zich allemaal heeft afgespeeld.
Carlo Levi was zeer actief in het verzet tegen het fascisme. Mussolini liet niet al z'n tegenstanders vermoorden maar stuurde er ook velen naar een afgelegen dorp of eiland. Daar moesten ze zich dan iedere dag bij de politie melden. Ze kregen de naam 'confinati', mensen met een beperkte bewegingsvrijheid.
Nu ben ik hier dus om al die plekken te zien waarover hij in zijn boek schrijft. Ook zijn graf, want Carlo Levi ging zo van dit dorp houden dat hij zich hier zelfs heeft laten begraven.
Aliano is niet meer zo'n deplorabel dorp als het was in de tijd van Levi. Dankzij zijn boek, dat ook is verfilmd, is er nu toerisme, zijn veel huizen opgeknapt, is er wat horeca, een enkele winkel. Toch hangt de armoede van toen nog tussen de huizen.
Mijn B & B heet "La casa dell'Americano". In de tijd van Levi waren de huizen van de bewoners die naar Amerika waren geëmigreerd, de enige huizen die een beetje onderhouden werden, zij hadden immers geld! Die huizen werden "het huis van de Amerikaan" genoemd. Blijkbaar zit mijn
B & B in zo'n huis.
Na even gerust en gedoucht te hebben, was het tijd voor een biertje. Ik koos een bar waar leven was. Zowel op de stoep ervoor, als op het terras zaten groepjes mannen bijelkaar, er werd gepraat, gekaart, maar weinigen hadden een consumptie voor hun neus staan.
Toen ik het boek van Levi uit m'n tas haalde, kreeg ik meteen gezelschap van een heer die niet meer van m'n tafel was weg te slaan. Hij vertelde me dat als ik de gedenkwaardige plekken van Carlo Levi in Aliano wilde bekijken, ik dan zeker ook naar een tentoonstelling van zijn werk in Matera moest gaan.
Hij ging meteen voor me bellen om te checken of de tentoonstelling er nog was. Hij vertelde dat alle schilderijen die Levi hier in Aliani heeft geschilderd nu tentoongesteld worden in een klooster in Matera.
Ik besloot ter plekke dat ik van de twee dagen die ik hier zou zijn er één naar Matera zou gaan. De man die nog steeds aan m'n tafeltje stond, raakte steeds enthousiaster. Hij wist ook een goed restaurant waar ik zou kunnen lunchen.
"Mevrouw ik ben 30 jaar politieagent in Matera geweest, reken maar dat ik weet waar je goed kunt eten!"
Die trattoria ging ie ook bellen en voor me reserveren. Tenslotte betaalde hij ook nog m'n biertje. En dat allemaal gewoon uit aardigheid. Bij zijn vertrek gaf hij me een hand en liep hij met een grote slome hond naast zich de straat in, m'n leven weer uit.
Ik ben vanaf maandag aan het rondtoeren door Italië. Mijn bezoek aan Aliano is wel een hoogtepunt.
Gistermiddag in een boekhandel in Caserta kreeg ik het met de boekhandelaar over "Christus kwam niet verder dan Eboli".
"Mevrouw dat is een meesterwerk!" zei hij meteen en hij voegde eraan toe: "Het erge is dat waar het in het boek over gaat, het fascisme, met de dag weer actueler wordt."
En toen hadden we het nog even over de toestand in de wereld. Het zijn dergelijke ontmoetingen en korte gesprekken die voor mij altijd een groot deel van de vakantie maken.
- De beslissing
Jarenlang was het een droom. Een huis in Italië. Op vakantie stond ik steevast lang voor de etalage van de makelaar ter plaatse. Maar het moment was (nog) niet geschikt. Ik werkte nog, mijn geliefde was ziek, m’n ouders hadden steeds meer zorg nodig. Ik bleef dromen en fantaseren, allemaal heel veilig. Jaar na jaar ging voorbij. Er gebeurde veel. Cor ging dood, ik maakte een voettocht naar Rome, werd ontslagen en toen was daar opeens het moment van: nu of nooit.
